Çadırdaki gönüllü arkadaşlarla sohbet ediyorum biraz. Hayretle dinlediğim hikâyeler anlatıyorlar. Deprem sonrası hırsızlık ve tecavüz olaylarının arttığından... Buna karşı hiçbir önlem alınamadığından... Kızılay çadırlarının ve Türkiye genelinden gelen yardımların sahiplerine ulaşmadığından...


Dışarıya çıkıp bir sigara yakıyorum, ayağımda lastik ayakkabılar. Derince çekiyorum bir nefes içime...

Van Çocuk Evi moral şenliğine hazırlanırken çadırlarda çalışmalarını sürdüren gönüllüler ve çocuklar yeni ürünler çıkarmaya devam etti. Hangi İnsan Hakları Film Festivali ekibinin de ikinci kez çocuklarla buluştuğu çalışmalardan biri de 'Sevdalı Bulut' masalının çizgi film olarak hazırlanması oldu.

Filmi izlemek için tıklayınız

Van Belediyesi, Halkevleri ve Vanlı çocukların birlikte düzenlediği çocuk şenliği bugün Diren Düğün Salonu’nda gerçekleştirildi. Van’da bulunan 5 farklı afet yönetim merkezi çocuk evleri ve Halkevi Çocuk Evi’nde 10 gündür çocuklarla birlikte tiyatro, drama, koro/müzik atölyelerinde çalışma yapan Öğrenci Kolektifleri’nden üniversiteliler ve gönüllüler çalışmalar yürütüyor, büyük bir heyecan ve hızla şenliğe hazırlanıyordu.

Dün (5 Şubat) yapılan şenlikte 500’e yakın çocuk ve onların aileleri doyasıya eğlenip, yaşadıkları zor günleri bir nebze olsun unuttu.

Aileler belediye tarafından temin edilen ve 5 bölgeden kaldırılan otobüslerle, düğün salonuna ulaştı. Halkevlerinden Volkan Yosunlu ve Çocuk Evi öğrencilerinden Barzan’ın sunuculuk yaptığı Şenlik, üniversitelilerin ve çocukların kurduğu büyük bir “kardeşlik halayı” ile başladı. Yüzlerce çocuğun halay çektiği sırada salon “Yaşasın halkların kardeşliği” sloganıyla inledi.

Beş bölgeden ve Halkevleri Çocuk Evi’nden çocukların tek tek sahne alarak üretimlerini sergiledikleri şenlikte yaklaşık 40 çocuğun yer aldığı ritim atölyesi ekibi büyük ilgi gördü. 4. Bölge’den çocukların Diyarbakır müzik gurubuyla birlikte sergiledikleri performans, salonu coşturdu.

Büyükleriniz gibi olmayın
Van Belediye Başkan Yardımcısı Abdurrahman Doğar yaptığı konuşmada, “Depremden sonra Van’ı terk etmek zorunda kalan minik arkadaşlarınızın gönlü aslında hep burdaydı ve şu anda hepsi sizinle kucaklaşmak, Van’ı ısıtmak için dönüş yolunda” dedi. Doğar, Halkevleri’nin çocuklarla yaptığı bu şenliği çok anlamlı bulduğunu yalnız olmadıklarını hissettiklerini belirterek, teşekkür etti. Doğar, ayrıca çocuklara seslenerek, “Siz büyükleriniz gibi olmayın, sağlam evler yapın” dedi.

Halkevleri yoksul çocuklar için mücadele eden bir örgüttür
Halkevleri Danışma Kurulu’ndan Ferda Koç bir konuşma yaparak Van halkına “Kötü bir şey yaşadınız ama çok güzel bir şey de yaşadınız. Yaşadıklarınızın üzerinden dayanışma ile aşmaya çalıştınız. Size, burada kurduğu Çocuk Evi ile dayanışma elini uzatan Halkevleri Türkiye’nin dört yanında felaketlerle, yoksullukla karşı karşıya olan çocuklar için mücadele eden örgüttür. İlerde bu günleri hatırladığınızda, bu dayanışmayı, bu birlikteliği unutmayın” dedi.

Yumurta atan gençler, taş atan çocukların yanında
Öğrenci Kolektifleri’inden Neval Kösedağı ise “Van’da enkaz altında kalmayan çocuk gülüşlerin, umudun Van’ı yeniden inşa edeceğini bugün burada görüyoruz. Üniversiteliler olarak Türkiye’nin dört bir yanından geliyoruz buraya, umudumuzu, dayanışmayı büyütmek için. Daha önce de Hakkari’ye geldik köprümüzü yaptık, ‘Yumurta atan gençler, taş atan çocukların yanında”’ dedik. Bugün de ‘Van’ı birlikte ısıtacağız’ diyoruz. Bundan sonra da Öğrenci Kolektifleri olarak Kürt halkını, Kürt çocuklarını yalnız bırakmayacağımıza söz veriyoruz” dedi

Şenlik sonunda Vanlı çocuklar ve gençler, üniversiteliler, gönüllüler halaylarla türkülerle hep birlikte doyasıya eğlenip çocuk evi çalışmalarında bir araya gelmek üzere kucaklaşarak ayrıldılar.

Halkevleri Van Çocuk Evi ve Van Belediyesi çocuk çadırlarındaki atölye çalışmaları çocukların kendi üretimleri ile mutlu olmalarını sağladı. On gündür de bu çalışmalar hızlandı ve bir hedefe odaklandı. Şimdi tatlı bir telaş var Van’ın çeşitli mahallelerinde. Tüm hazırlıklar tamamlandı ve çocuklar yarın kendi şenliklerini yapacaklar, Van’ı ısıtmak için!
5 Şubat 2012 tarihi Van depreminin ardından çocuklar için ‘üzülmüyoruz üretiyoruz’ dedikleri bir gün olacak. Vanlı çocuklar yarın herkesi Diren Düğün Salonu’nda hep birlikte Van’ı ısıtmaya çağırıyor.

Etkinliğin tanıtım videosu için tıklayınız

Yer: Diren Düğün Salonu (İstasyon Mahallesi Otogar Tesisleri Yanı)- Van
Tarih: 5 Şubat 2012 (Pazar)
Saat: 11.00 -15.00

Uzun zamandır Türkiye’nin dört bir yanından gelen halkevcilerin, gönüllü eğitmenlerin ve çeşitli beceri sahiplerinin yoğun çalışmaları; Van Çocuk Evi’ ni yaşayan ve üreten bir merkez haline getirdi. Toplam 4 çadırda çeşitli zamanlarda kurulan drama, ritm, kısa film ve resim atölyeleriyle çocuklar; depremdeki gözyaşlarını, üretimleriyle deneyimleriyle kahkahaya dönüştürmeyi başardılar. Yapılan atölyelerle sanatın çeşitli dallarıyla ‘eyleyerek’ tanışan Van’lı çocuklar, ‘artık şenlik zamanı’ demeye hazırlanıyor.

 Van Çocuk Evi’nde kurulacak olan kukla atölyesinde çocuklar kendi kuklalarını yapıp kendi yazacakları oyunlaştırıp seyre sunacaklar. Eş zamanlı olarak yürütülecek ritm atölyesiyle seslerini duyurmaya çalışacak, renkli boyalarla hayal güçlerinin sınırlarını akıtacaklar kağıtlara, drama çalışmalarının sonucunda, birer küçük oyuncu olarak kendi hikayelerini oynayacaklar ailelerine ve sıra arkadaşlarına.

Ve artık şenlik zamanı diyecekler,  5 Şubat’ ta. Van Belediyesi ve Halkevleri Van Çocuk Evi Eğitmenleri,  5 Şubat’ ta Van’ı ısıtacak çocukların o büyük heyecanıyla.  Atölyeler sürüyor, çocuklar Şubat’ı ısıtmaya hazırlanıyor.

' Her daim düşleri peşinde koşan
sabırsızlık zamanının güzel çocuklarına...'   


Wan'ı nasıl bulacağım konusunda herhangi bir önyargıya kapılmamıştım ulaşma aşamasındayken, aynı kalmadığı kesindi. Yeni bir Wan'ı gökyüzündeyken oluşturmaya başladım zihnimde; beyaz ve tenhaydı.

Halkevi Çocuk Evi’nin çadırları oldukça donanımlıydı; ısınma problemi yaşamıyorduk, elektrikler kesilmedikçe... Gündüz oyun çadırları kalın çorabının üzerine patik giyen beni bile üşütürken, ayakları çıplak çocukları çorapsızlık alıkoymuyordu Çocuk Evi’ne gelmelerine, belli ki oyundu onları ısıtan.

Didem öğretmenleriyle 'barış çiçeği' yapacaklarken 'sevgi çiçeği'ne dönüştü etkinlik. Biz sevdikçe onlar bize bağlandılar, Çiçek sadakatimiz gibiydi çadırın duvarında asılı. Bir de Metin Lokumcu bahçemiz vardı, çocukların kendi elleriyle renklendirdikleri. Biliyorlarlardı Metin öğretmenin hikâyesini ve saygı duyuyorlardı.

Hikaye de yazdık birlikte. Kahramanlarımız; Gudubettin ve Kezban kuyuya hiç düşmediler, yardımsever insanlar onları her seferinde kurtarıyordu öykümüzde.

Öyküden hayallerimize daldık. Hacer doktor olmak, çabuk büyümek, çok güzel olmak, ailesinden ve bizden hiç ayrılmamayı hayal ediyordu. Diyar'ın küçük kardeşi, kız arkadaşını alıp Çanakkale'ye yerleşmek istiyordu. 6 yaşındaki Buket'in de bir hayali vardı; biriktirdiği 9tl ile yeni, güzel, kocaman bir ev yapmaktı. Bazen sözlere, bazen kâğıtlara, bazen de renklere döktük hayallerimizi. Her yansıtış biçiminin tek ortak noktası ses idi. 'Dur', 'yapma' ya şartlanmış çocuklarımıza tanıdığımız küçük bir özgürlük anında sesler birbirine karışmaya başlıyordu. Her daim dinlemekten yorulmuş çocukluklarını konuşturuyorlardı, bu defa kimseyi dinlemeden. Bu enerjiyi daha yüksek, ritimli seslere dönüştürmeye çalıştık. Beat boxçımız sanatını icra ederken biz de dans ettik. Yunus'un sesi öyle güzeldi ki eşlik etmeye kıyamadık, ilk defa susarak ritmi tuttuk. Derken Ferhat ile ünlenen 'Annem' parçasından küçük, komedi türü bir ahenkle koro oluşturduk. Koro şefiydim ve koristlerim de iyi birer takipçiydiler, verdiğim yönlendirmeler ile alnımızın akıyla başardık bu işi.

Depremden konuşmuyorlardı. Alışmamış, öğrenmişlerdi depremi. Hepsi zararlı çıkmıştı bu sarsıntılardan. Sarsılmıştı çocuklukları fakat çoğu için macera olmuştu, travmanın hasarlarından biriydi ve hasar görmeye devam ediyorlardı. Çünkü unutulmuşlardı ve onları en çok hatırlayanlardan biri olan bizler azdık ve onlara yetmiyorduk. İşte bu yüzden Wan Çocuk Evine gönül verecek daha fazla gönüllü arkadaşlara ihtiyacı var çocuklarımızın. Bekletmeyelim.


En çok gözlemlediklerim ne idi?

Kardı, soğuktu, çadırdı, yemek bir yok bir vardı, yemeğe değil şefkate açtı, en çok öğretilen şiddetti, yanlış anlaşılmasın masum bir şiddetti. Birbirlerini sevmeleri şiddetliydi, merhametleri vardı, yardımseverlerdi, çocuklar aralarındaki sorunu kendileri çözmek yerine şikayet etmeye eğilimliydiler. Okulları çatlaklarla yarılmştı. Çoğunun kendi seçimiydi eğitim uğruna risk almamak. Haklıydılar, hakları vardı, bilmiyorlardı ve gülüyorlardı.

Esra Şahin/Gönüllü

2011’in Ekim ayı ülkemiz için hasarlı bir ay oldu. Van Depremi’yle gelen sarsıntı zaman zaman ırkçı bir söylemin hortlamış hayaletine karıştı. Bereket ki sağduyulu insanlar sayesinde depremin bu coğrafyanın başına gelebilecek bir felaket olduğu iyi kötü anlaşıldı, bu doğrultuda önlemler alınmaya çalışıldı.

Depremin ardından Van’a destek ekiplerini gönderenlerden biri de Halkevleri idi. Van Belediyesi ile birlikte çocukların deprem sonrası travmayı atlatmaları için bir Çocuk Evi açmaya karar verildi. Halkevleri Van Çocuk Evi 4 Aralık’ta açıldı ve gönüllülerin de katkısıyla birçok etkinliğe imza attı. Tiyatro, müzik, sinema alanlarında gönüllü uzmanların desteğiyle çok sayıda atölye düzenlendi. Hatta sinema atölyesinde gerçekleşen kısa filmi sizlerle de paylaşmıştım. Çocukların depreme yaklaşımlarının o çocuksu yüzünün seyredenlere nasıl yansıdığını ve kahkahalarının insana umut verdiğini yazmıştım. Hatta belgeselin küçük bir bölümünde çocuklar kendilerini denetlemeye gelen müfettişleri konu ediyorlar ve bu büyüklerin olaya tanık olduktan sonra eğitmenlere ‘kusura bakmayın biz yanlış anlamışız burada olup bitenleri’ dediklerini de filmlerine yansıtıyorlardı.

Kurulduğu günden itibaren bu tür denetimler eksik olmamış bu atölyelerde. Valilik talimatı ile harekete geçen Van Emniyeti, farklı şubeleri aracılığıyla Çocuk Evi’ni sık sık denetlemiş ve ardından da Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı müfettişler olaya dahil olmuşlar. Soru şuymuş: “Bu işi yapmaya izniniz var mı?”

Bu soruya Van Çocuk Evi’nin yetkililerinin verdiği güzel bir cevap var. Dahası Milli Eğitim’den gelen müfettişlerin raporu da. Müfettişlerin hazırladığı rapor çadırların sanatsal etkinlikler için kullanıldığı yönündeymiş. Dahası bir çadırın oyun parkına, bir diğerinin de çok amaçlı bir salona dönüştürüldüğünü de belirtiyormuş.

Milli Eğitim’in bu raporuna rağmen Van Valiliği Emniyet’e ait başka bir raporla 19 Ocak tarihinde belediyeye bir tebligat ulaştırmış ve burayı kapatma kararı almış.

Şimdi...

Burada kimseyi suçlu olarak göstermek istemem. Herkes kendi cephesinde görevini yaptığını ve emir kulu olduğunu söyleyecektir. Ancak bu durum haklılık ya da haksızlıkla, izin ya da izinsizlikle ayrıştırılıp çözülebilecek bir sorun gibi görünmüyor bana. Kaldı ki söz konusu olan afet sonrası bir coğrafyanın hayata yeniden dahil edilmesiyse.

Bu yüzden tüm samimiyetimle Van Valiliğine sormak isterim: ‘Gerçekten bu izni mi arıyorsunuz?’. Bir başka soru da şu: ‘Bu izin belgesi olsaydı başka bir gerekçeyle başka bir şeyler aramayacağınızdan emin olabilir misiniz?’

Kaldı ki bir üçüncü soru da Van Valiliğinin bu çocuklara Van Çocuk Merkezi’nin sunduğu fırsatları bugüne kadar sunup sunmadığı, en önemlisi de bugünden sonra sunup sunamayacağı olacak.

Amaç bölgedeki insanların terapisinin sağlanması ve hayatla barışmasıysa yapılanlara ket vurulmaması, siyasileştirilmemesi ve kutuplaştırılmaması gerekiyor. Önyargılar, yaftalamalar, durumdan vazife çıkarmalar ülkemizin gerçeği. Ancak kolay kolay kabul edemesek de çok daha önemli ortak bir paydamız ve bu paydayla yaşama sunmak durumunda olduğumuz bir sorumluluğumuz var.

Ne mi dersiniz?

İnsan olmak ve böylesi bir insanlıkla çocuklara örnek olmaya çalışmak.