Çadırdaki gönüllü arkadaşlarla sohbet ediyorum biraz. Hayretle dinlediğim hikâyeler anlatıyorlar. Deprem sonrası hırsızlık ve tecavüz olaylarının arttığından... Buna karşı hiçbir önlem alınamadığından... Kızılay çadırlarının ve Türkiye genelinden gelen yardımların sahiplerine ulaşmadığından...


Dışarıya çıkıp bir sigara yakıyorum, ayağımda lastik ayakkabılar. Derince çekiyorum bir nefes içime...

' Her daim düşleri peşinde koşan
sabırsızlık zamanının güzel çocuklarına...'   


Wan'ı nasıl bulacağım konusunda herhangi bir önyargıya kapılmamıştım ulaşma aşamasındayken, aynı kalmadığı kesindi. Yeni bir Wan'ı gökyüzündeyken oluşturmaya başladım zihnimde; beyaz ve tenhaydı.

Halkevi Çocuk Evi’nin çadırları oldukça donanımlıydı; ısınma problemi yaşamıyorduk, elektrikler kesilmedikçe... Gündüz oyun çadırları kalın çorabının üzerine patik giyen beni bile üşütürken, ayakları çıplak çocukları çorapsızlık alıkoymuyordu Çocuk Evi’ne gelmelerine, belli ki oyundu onları ısıtan.

Didem öğretmenleriyle 'barış çiçeği' yapacaklarken 'sevgi çiçeği'ne dönüştü etkinlik. Biz sevdikçe onlar bize bağlandılar, Çiçek sadakatimiz gibiydi çadırın duvarında asılı. Bir de Metin Lokumcu bahçemiz vardı, çocukların kendi elleriyle renklendirdikleri. Biliyorlarlardı Metin öğretmenin hikâyesini ve saygı duyuyorlardı.

Hikaye de yazdık birlikte. Kahramanlarımız; Gudubettin ve Kezban kuyuya hiç düşmediler, yardımsever insanlar onları her seferinde kurtarıyordu öykümüzde.

Öyküden hayallerimize daldık. Hacer doktor olmak, çabuk büyümek, çok güzel olmak, ailesinden ve bizden hiç ayrılmamayı hayal ediyordu. Diyar'ın küçük kardeşi, kız arkadaşını alıp Çanakkale'ye yerleşmek istiyordu. 6 yaşındaki Buket'in de bir hayali vardı; biriktirdiği 9tl ile yeni, güzel, kocaman bir ev yapmaktı. Bazen sözlere, bazen kâğıtlara, bazen de renklere döktük hayallerimizi. Her yansıtış biçiminin tek ortak noktası ses idi. 'Dur', 'yapma' ya şartlanmış çocuklarımıza tanıdığımız küçük bir özgürlük anında sesler birbirine karışmaya başlıyordu. Her daim dinlemekten yorulmuş çocukluklarını konuşturuyorlardı, bu defa kimseyi dinlemeden. Bu enerjiyi daha yüksek, ritimli seslere dönüştürmeye çalıştık. Beat boxçımız sanatını icra ederken biz de dans ettik. Yunus'un sesi öyle güzeldi ki eşlik etmeye kıyamadık, ilk defa susarak ritmi tuttuk. Derken Ferhat ile ünlenen 'Annem' parçasından küçük, komedi türü bir ahenkle koro oluşturduk. Koro şefiydim ve koristlerim de iyi birer takipçiydiler, verdiğim yönlendirmeler ile alnımızın akıyla başardık bu işi.

Depremden konuşmuyorlardı. Alışmamış, öğrenmişlerdi depremi. Hepsi zararlı çıkmıştı bu sarsıntılardan. Sarsılmıştı çocuklukları fakat çoğu için macera olmuştu, travmanın hasarlarından biriydi ve hasar görmeye devam ediyorlardı. Çünkü unutulmuşlardı ve onları en çok hatırlayanlardan biri olan bizler azdık ve onlara yetmiyorduk. İşte bu yüzden Wan Çocuk Evine gönül verecek daha fazla gönüllü arkadaşlara ihtiyacı var çocuklarımızın. Bekletmeyelim.


En çok gözlemlediklerim ne idi?

Kardı, soğuktu, çadırdı, yemek bir yok bir vardı, yemeğe değil şefkate açtı, en çok öğretilen şiddetti, yanlış anlaşılmasın masum bir şiddetti. Birbirlerini sevmeleri şiddetliydi, merhametleri vardı, yardımseverlerdi, çocuklar aralarındaki sorunu kendileri çözmek yerine şikayet etmeye eğilimliydiler. Okulları çatlaklarla yarılmştı. Çoğunun kendi seçimiydi eğitim uğruna risk almamak. Haklıydılar, hakları vardı, bilmiyorlardı ve gülüyorlardı.

Esra Şahin/Gönüllü

2011’in Ekim ayı ülkemiz için hasarlı bir ay oldu. Van Depremi’yle gelen sarsıntı zaman zaman ırkçı bir söylemin hortlamış hayaletine karıştı. Bereket ki sağduyulu insanlar sayesinde depremin bu coğrafyanın başına gelebilecek bir felaket olduğu iyi kötü anlaşıldı, bu doğrultuda önlemler alınmaya çalışıldı.

Depremin ardından Van’a destek ekiplerini gönderenlerden biri de Halkevleri idi. Van Belediyesi ile birlikte çocukların deprem sonrası travmayı atlatmaları için bir Çocuk Evi açmaya karar verildi. Halkevleri Van Çocuk Evi 4 Aralık’ta açıldı ve gönüllülerin de katkısıyla birçok etkinliğe imza attı. Tiyatro, müzik, sinema alanlarında gönüllü uzmanların desteğiyle çok sayıda atölye düzenlendi. Hatta sinema atölyesinde gerçekleşen kısa filmi sizlerle de paylaşmıştım. Çocukların depreme yaklaşımlarının o çocuksu yüzünün seyredenlere nasıl yansıdığını ve kahkahalarının insana umut verdiğini yazmıştım. Hatta belgeselin küçük bir bölümünde çocuklar kendilerini denetlemeye gelen müfettişleri konu ediyorlar ve bu büyüklerin olaya tanık olduktan sonra eğitmenlere ‘kusura bakmayın biz yanlış anlamışız burada olup bitenleri’ dediklerini de filmlerine yansıtıyorlardı.

Kurulduğu günden itibaren bu tür denetimler eksik olmamış bu atölyelerde. Valilik talimatı ile harekete geçen Van Emniyeti, farklı şubeleri aracılığıyla Çocuk Evi’ni sık sık denetlemiş ve ardından da Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı müfettişler olaya dahil olmuşlar. Soru şuymuş: “Bu işi yapmaya izniniz var mı?”

Bu soruya Van Çocuk Evi’nin yetkililerinin verdiği güzel bir cevap var. Dahası Milli Eğitim’den gelen müfettişlerin raporu da. Müfettişlerin hazırladığı rapor çadırların sanatsal etkinlikler için kullanıldığı yönündeymiş. Dahası bir çadırın oyun parkına, bir diğerinin de çok amaçlı bir salona dönüştürüldüğünü de belirtiyormuş.

Milli Eğitim’in bu raporuna rağmen Van Valiliği Emniyet’e ait başka bir raporla 19 Ocak tarihinde belediyeye bir tebligat ulaştırmış ve burayı kapatma kararı almış.

Şimdi...

Burada kimseyi suçlu olarak göstermek istemem. Herkes kendi cephesinde görevini yaptığını ve emir kulu olduğunu söyleyecektir. Ancak bu durum haklılık ya da haksızlıkla, izin ya da izinsizlikle ayrıştırılıp çözülebilecek bir sorun gibi görünmüyor bana. Kaldı ki söz konusu olan afet sonrası bir coğrafyanın hayata yeniden dahil edilmesiyse.

Bu yüzden tüm samimiyetimle Van Valiliğine sormak isterim: ‘Gerçekten bu izni mi arıyorsunuz?’. Bir başka soru da şu: ‘Bu izin belgesi olsaydı başka bir gerekçeyle başka bir şeyler aramayacağınızdan emin olabilir misiniz?’

Kaldı ki bir üçüncü soru da Van Valiliğinin bu çocuklara Van Çocuk Merkezi’nin sunduğu fırsatları bugüne kadar sunup sunmadığı, en önemlisi de bugünden sonra sunup sunamayacağı olacak.

Amaç bölgedeki insanların terapisinin sağlanması ve hayatla barışmasıysa yapılanlara ket vurulmaması, siyasileştirilmemesi ve kutuplaştırılmaması gerekiyor. Önyargılar, yaftalamalar, durumdan vazife çıkarmalar ülkemizin gerçeği. Ancak kolay kolay kabul edemesek de çok daha önemli ortak bir paydamız ve bu paydayla yaşama sunmak durumunda olduğumuz bir sorumluluğumuz var.

Ne mi dersiniz?

İnsan olmak ve böylesi bir insanlıkla çocuklara örnek olmaya çalışmak.

Halkevleri ve Van Belediyesi’nin deprem sonrası bölgede kurduğu Van Çocuk Evi hakkında Van Valiliği’nden kapatma kararı geldi. Halkevleri ve belediye karara itiraz edecek. Bu süreçte faaliyetler aksamadan sürecek 


Van’da 23 Ekim 2011’de meydana gelen depremin ardından Halkevleri Van'a destek ekiplerini göndermiş ardından Van Belediyesi ile birlikte  çocukların deprem sonrası travmayı atlatmaları için bir Çocuk Evi açmaya karar vermişti. Gönüllülerin katkıları ile Halkevleri Van Çocuk Evi 4 Aralık’ta  açılmış,  o günden itibaren Halkevleri üyeleri ve gönüllü katılımcılarla çok sayıda etkinlik düzenlenmişti. Çocuklar Halkevleri Van Çocuk Evi'nde tiyatrodan, halkoyununa birçok faaliyete katılmış, ortak oyun alanlarını kullanmış, gönüllü ekiplerin katılımı ile müzikten sinemaya kadar birçok atölye çalışmasında yer almıştı.
Van Çocuk Evi ayrıca ülkenin dört bir yanındaki Halkevi şubelerinden toplanan yardımların bölge halkına ulaştırılmasına da aracı olmuştu.
Denetimler eksik olmadı
Van Çocuk Evi’nde açıldığı günden bu yana denetimler de eksik olmadı. Valilik talimatı ile harekete geçen Van Emniyeti, farklı şubeleri aracılığıyla Çocuk Evi’ni sık sık denetledi. Polis denetiminin ardından Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı müfettişler de “Ne oluyor burada? Ne yapıyorsunuz siz?” diyerek denetlemelerde bulundu. Denetimlerde sorulan “İzniniz var mı?” sorularına Van Çocuk Evi’nin yetkilileri “Çocuklarla birlikte etkinlik yapmak, çocukların eğlenmesini sağlamak için izne gerek mi var?” yanıtları veriyordu.
Denetimler sonucunda müfettişlerin hazırladığı raporlarda da çadırların çocukların resim yapmak ve film izlemek amacıyla kurulduğu, bir çadırın oyun parkına, bir çadırın da çok amaçlı salona dönüştürüldüğü belirtilmişti.
Denetimler çocuklara malzeme olmuştu
Valilik, Emniyet ve Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından sık sık yapılan denetimler, Vanlı çocuklara da malzeme olmuştu. Çocuklar, kendilerinin yazıp yönettiği kısa filmlerde denetime gelen müfettişleri konu edinmişlerdi. "Gerçek bir olaydan uyarlanmıştır" denilerek başlayan kısa filmde denetim için gelen müfettişler, Çocuk Evi'ndeki faaliyetleri gördükten sonra utanarak çadırların yanından ayrılıyorlardı.
Filmi izlemek için tıklayın
Van Emniyeti tarafından hazırlanan raporu inceleyen Van Valiliği de dün (19 Ocak) belediyeye ulaştırdığı tebligat ile “kapatma” talebinin uygun olduğunu belirtti.
‘İlk günden bu yana merakla izleniyorduk’
Kapatma kararının tebliğ edilmesinin ardından Halkevleri ve Van Belediyesi de harekete geçti. Her iki kurum, hazırlanan rapora ve verilen “kapatma” kararına itiraz edecek. Konuyla ilgili olarak Halkevleri Genel Başkan Yardımcısı Samut Karabulut değerlendirmelerde bulundu.
Depremin ilk gününden bu yana AKP’nin tüm kurumlarıyla harekete geçtiğini söyleyen Karabulut, ancak hareketlenmenin yardım değil yardım edenleri engellemek amacıyla gündeme geldiğine dikkat çekti. Van Belediyesi’nin BDP’li olduğu için başarısız gösterilmeye çalışıldığını belirten Karabulut, Van Çocuk Evi’nin çadırlarının daha kuruluş aşamasında emniyet yetkilileri tarafından ‘merakla’ ve kameralarla izlendiğini hatırlattı.
’Dayanaksız tebligatlara karşı dayanışmamız sürecek’
Karabulut şöyle konuştu: ”Yapılan tebligatın keyfiliği ortadadır. Çadırların oyun ve eğlenme amacıyla kullanıldığının müfettiş raporlarında belirtilmesine karşın temel eğitim kapsamında değerlendirilmesi anlaşılmaz bir tutumdur.”
Valilik tebligatına karşı dava açacaklarını da kaydeden Karabulut, ”Kazanacağız. Çünkü tebligat dayanaksızdır. Bu süreçte çalışmalarımız da durmayacak, etkinliklerimize devam edeceğiz. AKP hükümeti, Van Valiliği ve tüm kurumları bilsin ki; Halkevleri’nin Van halkıyla dayanışma çalışmaları artarak devam edecektir” dedi.

Halkevleri Van Çocuk Evi’ne yardımlar uluşmaya devam ediyor.
7 Aralık’ta çalışmalarına başlayan Halkevleri Van Çocuk Evi’ne İstanbul’dan yeni bir kamyon yola çıktı. İstanbul Halkevleri şubelerinden kırtasiye malzemesinden, çocuk mamasına kadar acil ihtiyaçları topladı.
Dün (18 Ocak) Okmeydanı Halkevi’nden tıra yüklenen malzemeler Van’a doğru yola çıktı. Van Çocuk Evi’nde yaratıcı drama, koro, resim atölyesi, halkoyunları ve etüd çalışmaları gönüllülerin katılımıyla sürerken, Halkevleri de  “herkesin yapabileceği bir şey var” diyerek Van Çocuk Evine gönüllü olma  çağrısını yineliyor.

Halkevleri Van Çocuk Evi'nde haftalardır faaliyetlerine devam eden Van'lı çocuklara bir destek de çok uzaklardan, Japon kardeşlerinden geldi. Japonya'dan çocuklar, geleneksel Japon takvimine göre Ejderha yılında oldukları için kartpostalları da ejderha temalı. Çocuklar, İngilizce ve Japonca hazırladıkları kartpostalları Türkiye'yi de bilen Ayumu Iwasaki'nin yardımıyla Türkçe çevirileriyle beraber yolladılar.
 Kartpostalların üzerindeki mesajlardan birkaçı;

Van Çocuk Evi çalışmalarına devam ediyor. Gönüllülerin katılımı giderek zenginleşen çalışmalarla yoluna devam eden Çocuk Evi'nde çocuklar bazen kamera arkasında fotoğrafa çkiyor bazen hep birlikte çizgi film seyrediyor. Halkevleri herkesi çalışmalara karkı sunmak için  Van'a davet ediyor.

 
Deprem sonrası çocukların acil olarak barınma, ısınma, beslenme gibi sorunların ortadan kaldırılması yanında, çocuklara psikolojik destek verilmesi, kendilerini güvende hissedecekleri, sorunlarını ve duygularını paylaşacakları ortamlar yaratılması için Van’a kurulacak Çocuk Evi’nin malzemeleri bugün yola çıktı. Ayrıca ilk gönüllerde bugün Van’a ulaştı.